و ثلثمايه بود . « 1 » و از غزنين حالا « 2 » « چلغوزه » و « پودنه » بممالك مىبرند . ديگر : « غرجستان » « 3 » ولايتى است « 4 » متين با كوههاى محكم ، و حصون و ثغور استوار دارد ، و ميوه‌هاى خوب از : سيب ، و امرود ، و انجير ، و انار ، و جوز بسيار از آنجا حاصل مىشود . و مردم آنجا بغايت سخت‌جان و كوه‌رو و درشت « 5 » خوى باشند ، و نخچير بسيار صيد ميكنند . « 6 » و از بدايع وقايع آنجا قصهء فيروز بن يزجرد بن بهرام است ، و خوشنو از كه پادشاه غرجستان و طخارستان و بلخ بوده ، و آن واقعه در تاريخ محمد بن جرير طبرى برين وجه است كه : يزدجرد را دو پسر بود مهتر را « فيروز » و كهتر را « هرمز » نام ، « 7 » و سجستانرا بفيروز داده بود كه آنجا مىبود و هرمز را با خود ميداشت ، چون يزدجرد بمرد هرمز خز اين و ممالك بگرفت و قايم‌مقام پدر شد ، فيروز التجا

--> ( 1 ) - مج : ثلثماية بود . مك : ثلثماية ( 2 ) - چلغوزه : درخت صنوبر . بار آن را نيز گويند . فرهنگ آنندراج . پودنه : رستنى معروف . و بودانه بباء موحده تحتانى مضموم نام تخم دوائى است فرهنگ برهان . آنندراج . ( 3 ) - غرجستان : « غرشستان : بالفتح ثم السكون و شين معجمة مكسورة و سين مهمله و تاء مثناة من فوق و آخره نون هى ولاية هرات فى غربيها و الغور فى شرقيها و مرو الروذ عن شماليها و غزنة عن جنوبيها . و العوام يسمونها ( غرجستان ) ، و ملوكها ( مرزبان ) الى اليوم يخاطبون بالشار ( شير غرشستان ) و هى ناحية واسعة كثيرة القراء ، و يرتفع منها ارز و زبيب كثير يحمل الى البلدان » ( معجم البلدان - ج ر 3 ص 785 - 786 . مسالك الممالك ابن خرداد به . احسن التقاسيم مقدسى ) . ( 4 ) - مج : ولايتى متين : مك : ولايتى است متين . ( 5 ) - مج : خو . مك . مد : خوى . ( 6 ) - داستان فيروز و خوشنواز در كتاب « اخبار الطوال » ابى حنيفه احمد بن داود الدينورى . ص 60 - 62 چاپ ليدن . و كتاب « عيون الاخبار » تأليف ابى محمد عبد إله بن مسلم بن قتيبة الدينورى متوفى بسال 276 ه نقلا از كتاب « سير الملوك » ترجمه « خداى نامك » - ج / 1 ص 117 - 121 . و در كتاب « غرر اخبار ملوك الفرس و سيرهم » تأليف ابو منصور عبد الملك الثعالبى النيشابورى ص 572 - 583 چاپ زوتنبرگ - پاريس . به تفصيل ولى با اختلافاتى مذكور است . ( 7 ) - مج : سجستانرا . مك . مد : و سجستانرا .